NATO üyesi ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarını bir araya getiren Brüksel’deki zirvede NATO, başını ABD’nin çektiği DAİŞ’e Karşı Uluslararası Koalisyon’a katılma kararı aldı. Çarşamba günü başlayan ve dün de devam eden NATO Zirvesi’nde en dikkati çeken karar buydu.
NATO’nun katılmasıyla DAİŞ çeteleriyle mücadelenin nasıl bir seyir izleyeceği merak konusuyken, ABD, NATO’nun DAİŞ’e Karşı Uluslararası Koalisyon’a katılması için baskı yapıyordu. 8 Kasım 2016’da ABD Başkanı seçilen Donald Trump da, NATO’nun daha etkin bir şekilde Koalisyon’da yer almamasını eleştirmişti. Trump, terörle mücadele ile ilgilenmediğini belirttiği NATO’yu “Modası geçmiş bir kurum” olarak nitelemişti. Trump sadece bu sözlerle NATO’yu hedef almamış, aynı zamanda seçim kampanyası sırasında ABD’nin finansal katkısındaki dengesizliği de sürekli gündeme getirmişti.
Batı adına, küresel ölçekteki sorunlarda çok önemli silahlı ve siyasi müdahale gücü NATO’nun devasa harcamalarının yüzde 68’ini ABD karşılayınca, Tabii ki, Trump’un sözleri dikkate alınıyor. ABD, kendi üzerine düşen harcamaları düşürmekle NATO’yu tehdit ediyordu.
Tüm bu etkenler, İtalya ve Fransa gibi bazı üyelerin karşı çıkmasına rağmen, NATO üyeleri, önceki gün DAİŞ ile mücadele adına Uluslararası Koalisyon’a katılma kararı aldı.
NATO’nun etkisi merak konusu
NATO’nun bu kararı, DAİŞ ile mücadeleyi ne oranda etkileyecek? Koalisyon içinde fonksiyonu ne olacak?
Şimdiden bu iki soru kafaları kurcalıyor.
Reuters’a konuşan ve adını vermek istemeyen bir Fransız diplomat, NATO’nun koalisyonda yer alması durumunda kısıtlı bir rolü olacağını söyledi. Diplomata göre bu görevler daha çok askeri eğitim ve istihbarat sağlamayı kapsıyor. Yine Afganistan’da El Kaide ve Taliban’a karşı öncülük ettiği mücadeledeki deneyimlerini DAİŞ ile mücadelede sahaya aktaracağı ve techizat paylaşımı yapacağı belirtiliyor.
İngiltere’nin aralarında olduğu bazı müttefikler, NATO’nun keşif uçağı AWAC’ları Suriye’de kullanmasını, komuta ve kontrol görevi üstlenmesini istiyor.
NATO Zirvesi öncesi toplantının gündemine ilişkin açıklamada bulunan NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ise “NATO’nun üye olması durumunda terörle mücadeleye ilişkin kararlılığı hakkında güçlü bir mesaj verilecek ve koalisyon içindeki koordinasyon geliştirilecektir” dedi.
Stoltenberg, toplantının ana gündem maddelerinin, uluslararası terörle mücadelede NATO’nun katkısı ve savunma harcamalarının arttırılması bağlamında yük paylaşımı olduğunu ifade etti.
Stoltenberg de, tıpkı Reuters’a ismini vermeyen Fransız diplomat gibi DAİŞ ve benzeri çete örgütleri içinde yer alan yabancılara ilişkin istihbarat birimi kurulacağını, DAİŞ ile mücadelede NATO’nun faaliyetlerini düzenleyecek bir koordinatörün atanacağını söyledi.
Koalisyon nedir?
DAİŞ’e Karşı Uluslararası Koalisyon 2014 yılında kuruldu. Türkiye’nin içinde olduğu 68 ülke bu içinde yer alıyor. Bu ülkelerin 28’i NATO üyesi. ABD’nin başını çektiği Koalisyon, Kuzey ve Doğu Suriye ile Irak’ta DAİŞ’e karşı mücadele ediyor.
Ancak Türkiye’nin şimdiye kadarki pratiği DAİŞ ile mücadele değil, daha çok DAİŞ’e yönelik operasyonları engellemeydi. Sıkışık durumunda AKP yönetimindeki Türk devleti DAİŞ’e nefes aldıracak hamlelerde bulundu. Rojava’da YPG/YPJ’nin de içinde olduğu QSD güçlerine, Şengal’de ise KDP ile birlikte YBŞ güçlerine saldırıları daha çok DAİŞ’e rahat nefes aldırmak içindi.
