Theodor W. Adorno

Alman felsefeci, toplumbilimci, bestekâr ve müzikbilimci (D. 11 Eylül 1903, Prusya Krallığı – Ö. 6 Ağustos 1969, Visp, İsviçre). Tam adı: Theodor Ludwig Wiesengrund-Adorno. Etkilendiği kişi: Max Horkheimer, Walter Benjamin, Karl Marx. Frankfurt Okulu ya da “eleştirel kuram” olarak bilinen düşünce okulunun en önemli mensuplarındandır.

Frankfurt Üniversitesi’nde (bugünkü Goethe Üniversitesi) felsefe, müzikoloji ve sosyoloji eğitimi aldı. Alban Berg’le kompozisyon üzerine çalıştı. Dönemin en önemli eleştirmenlerinden Siegfried Kracauer’la Kant metinlerini inceledi. Frankfurt Okulu’nun diğer önemli figürlerinden Walter Benjamin ve Max Horkheimer‘la üniversite yıllarında tanıştı. Benjamin’le bu yıllarda başlayan ve her ikisinin düşüncelerini karşılıklı olarak etkileyen yazışmaları, 1940’ta Benjamin’in ölümüne dek devam etti.

Theodor W. Adorno, 1925’te Viyana’ya giderek Arnold Schönberg ve Anton Webern gibi avangard bestecilerle çalıştı, Schönberg’in “yeni müziği” üzerine incelemeler kaleme aldı. Frankfurt’ta Kierkegaard üzerine tamamladığı tezinin ardından üniversitede ders vermeye başladı, ancak Nazilerin iktidara gelmesiyle birlikte babasının Yahudi olmasından ötürü 1934’te İngiltere’ye gitmek zorunda kaldı. Horkheimer’ın idaresinde olan ve Nazi rejimi yüzünden New York’a taşınan Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü’nün Zeitschrift für Sozialwissenscahft dergisinde yazıları yayınlandı; özellikle “Caz Üzerine” (1936) adlı metni, daha sonra Horkheimer’la geliştirecekleri “kültür endüstrisi” eleştrisinin nüvelerini içeriyordu. 1938’de Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü’nde çalışmak üzere New York’a göç etti.

Theodor W. Adorno, ABD’de geçirdiği yıllarda, Horkheimer’la birlikte Aydınlanmanın Diyalektiği’ni (1944) yazdı; Avusturyalı sosyolog Paul Lazarsfeld’le kitle iletişim araçlarının etkilerini inceledikleri “Radyo Projesi” üzerine çalıştı; Dr. Faustus adlı romanı için Thomas Mann’a müzik danışmanlığı yaptı; azınlıklara yönelik önyargıları inceleyen ve aynı adla yayınlanan Otoriter Kişilik (1950) başlıklı araştırmayı yönetti. Savaşın ardından Frankfurt’a dönerek yeniden buraya taşınan Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü’nü yönetti.

Theodor W. Adorno, 6 Ağustos 1969 yılında İsviçre’de hayatını kaybetti.

 

Bazı Kitapları:

 

Philosophie der Neuen Musik (1949, Modern Müziğin Felsefesi), Dialektik der Aufklaerung (Aydınlanmanın Diyalektiği, Horkheimer’la, 1944), Minima Moralia (1951, Türkçede: Çevirmen: Ahmet Doğukan, Orhan Koçak, 2005), Negative Dialektik (1960), Ästhetische Theorie (1970, Estetik Kuramı), Estetik ve Politika (Benjamin, Jameson, Brecht ve Lukács’la birlikte, 1985), Eleştiri Toplumu Üstüne Yazılar (1990), Edebiyat Yazıları (Çevirmen: Sabir Yücesoy, 2004),

KAYNAKÇA: Theodor W. Adorno kimdir? (felsefe.gen.tr, filozof.net, listelist.com, eksisozluk.com, sozkimin.com, 18.06.2019), Theodor W. Adorno Kitapları (iletisim.com.tr, kidega.com, idefix.com, 18.06.2019).

Yazar: EB / Aktüel Sanat

EB / Aktüel Sanat
portal için içerik derleyici

Öneri yazı

HDP’ye Kobanê operasyonu: 82 gözaltı

DUVAR – Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının, eski HDP Eş Genel Başkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ da …

instagram default popup image round
Follow Me
502k 100k 3 month ago
Share