Anasayfa » Temel Demirer

Temel Demirer

Temel Demirer

“SANAT UZUN, YAŞAM KISA”YDI MELİH CEVDET İÇİN[1]

TEMEL DEMİRER   “Yalnızlıktır denizin tek yasası, âşkın altın yasasıdır o.”[2]   “Uyuyamayacaksın/Memleketin hâli/ Seni seslerle uyandıracak/ Oturup yazacaksın/ Çünkü sen artık o eski sen değilsin/ Sen şimdi ıssız bir telgrafhane gibisin/ Durmadan sesler alarak/ Sesler vereceksin/ Uyuyamayacaksın/ Düzelmeden dünyanın hali/ Gözüne uyku giremez ki… Uyuyamayacaksın/ Bir sis çanı gibi gecenin içinde/ Ta gün ışıyıncaya kadar/ Vakur, metin, sade çalacaksın.” …

...

YAZDIĞINIZ YAŞAM YA DA SAFSATADIR![*]

TEMEL DEMİRER “Gelecekteki bir okuyucuya seslenmeyen yazar mutsuz ve çaresiz bir yazardır.”[1]   Rainer Maria Rilke, “Yazmadan, yaşamayı becerebileceğini sanıyorsan, yazma!” derken; yazmanın ne demek veya ne kadar önemli olduğunun altını çizer… Kolay mı? “Yazmak bir suçtur aslında. Pek çok devletin yazı’ya kuşkuyla yaklaşması ve fırsat buldukça – kimi zaman kendi kıstaslarına göre bile yerli yersiz – ezmeye, silmeye kalkışması bundandır.”[2] …

...

HALKIN -BAŞKALDIRAN- ARZUHÂLCİSİ: YAŞAR KEMAL[*]

TEMEL DEMİRER “Her ölüm biraz erken ölümdür!”[1] İnsan ve insanlık için, yaşadığı her yılın hakkını vermiş biri için -belki- 90’lı bir yaş yeterince uzun sayılabilir; ama yine de Cemal Süreya’nın dediği üzere, “Her ölüm biraz erken ölümdür”… Yine de erkendi Onun çekip gitmesi… Siz bakmayın Rotterdam İslâm Üniversitesi Rektörü, Osmanlı Araştırmaları Vakfı mütevelli heyeti başkanı Ahmet Akgündüz’ün, “Yaşar Kemal’in hayatında, …

...

ERMENİ SOYKIRIMI’NIN BELGESİ VAR (MI?)[*]

TEMEL DEMİRER “Geçmiş asla ölü değildir; geçmiş, geçmiş bile değildir.”[1]   1915, Ermeniler için “Medz Yeğern/ Büyük Felaket”, Süryanîler için “Seyfo/ Kılıç”, Rumlar için ise “Sfagi-Xerisomos/ Katliam” demektir; yani soykırımın kardeş dillerdeki telaffuzu budur; böyledir. Ben de bunu telaffuz edip, yüksek sesle dillendirdiğim için TCK 301’den bir kaç kez yargılanıp; dönemin AKP’li Adalet Bakanı Mehmet Ali Şahin’in, “Ben devletime katil …

...

MAYIS KIZILLIĞINDA ‘71 KOPUŞU VE KAYPAKKAYA[*]

TEMEL DEMİRER “Şelaleye Düşmüştür Zeytinin dalı; Celaliyim Celalisin Celali.”[1]   Mayıs ayı, devrimci hareket tarihimizin kızıl şafağıdır. Ona dair ne söylesek, daima eksik kalacaktır. Kolay mı? Radikal bir kopuştan söz ediyoruz. Sömürü sistemine karşı verilen mücadeleyi siyasal iktidarın fethedilmesine bağlayan tarihsel cürettir ifade ettiğimiz. Ya da düzen içi siyaset anlayış(sızlığ)ından kopan Mahir Çayan’lar, Deniz Gezmiş’ler, İbrahim Kaypakkaya’lar nezdinde gerçekleşen ‘71 …

...

BUGÜN(ÜMÜZ)DE FAŞİZM(LER)[*]

TEMEL DEMİRER “Yapabileceğini düşünen yapabilir, yapamayacağını düşünen yapamaz. Bu değişmez ve tartışılmaz bir kuraldır.”[1] William Butler Yeats’in, “Her şey tepetaklak, merkez tutunamıyor/ Mutlak anarşi kaplamış yeryüzünü/ Basıyor her yanı kana bulanmış sular/ Ve her yerde masumiyetin defin töreni var/ İyilerin kalmamış hiç itikadı/ Kötülerse en yoğun tutkularla dolu/ Ama bu noktaya nasıl oldu da geldik?/ Ve bu gidiş nereye?” dizeleri …

...

İNSAN OLMAK ZORKEN, ‘İNSAN’DI ZEKİ ALASYA[*]

TEMEL DEMİRER “Hayatımız yaptığımız tercihlerin toplamıdır.”[1]   Søren Kierkegaard’ın, “Can sıkıntısı, kendi olmayı reddetmenin çaresizliğidir,” uyarısına atfen; can sıkıntılarının karşısına gülümseyerek dikilip; Emmanuel Kant’ın, “Hayatın çeşitli güçlüklerine karşı… gülmek,” sözlerini benimseyenlerdendi. * * * * * Tiyatrocu, sinemacı, televizyoncu, balık restorancısıydı; Metin Akpınar’ın deyişiyle “Parayı kullanmayı bilmeyen”di… Zeki-Metin ikilisinin naif, saf insanıydı; rollerinde garibandı, halktan biriydi… Zeki ile Metin’in, “Yılmaz …

...

SAİT FAİK’İN DÜŞ(ÜNCE)LERİ[*]

TEMEL DEMİRER “Ölmemek, delirmemek için Yaşamak; bütün adetlerden uzak Yaşamak…”[1]   ‘Kurabiye’ başlıklı hikâyesinde, “Yarın hemen yarın, bu ışıkların içinde bizim ışığımızın da yandığını göreceğiz. Bu ışığı başkaları gördükleri zaman, içlerinde, bir şehirde bir ışık yakmak arzusu kımıldanacak,” umuduyla var olan Sait Faik Abasıyanık Burgazada’lıydı. 17 Mayıs 1953’de Yaşar Kemal Onun için şunları demişti: “Akşamüstleri tünelden Taksime doğru sol kaldırımdan yürürseniz, gözünüze …

...

SİNEMANIN MÜSTESNA İSİM: METİN ERKSAN[*]

TEMEL DEMİRER “Sinema bir kültürdür.”[1]   Fatma Girik’in, “Eyvah! O da mı gitti? Sinemaya hayatını adayanlar bir, bir gidiyor. Değerleri bilindi mi bilmiyorum,”[2] dediği O; coğrafyamız “sinemacılar kuşağı”nın usta yönetmenlerinden; ‘Susuz Yaz’ ile ilk büyük ödülü Altın Ayı’yı kazanan; aralarında ‘Sevmek Zamanı’, ‘Yılanları Öcü’ ve ‘Kuyu’nun da olduğu klasiklere imza atan Metin Erksan’dı ve 4 Ağustos 2012’de aramızdan ayrıldığında 83 yaşındaydı. …

...

ÖLÜMSÜZLÜK BAĞLAMLI KIZILDERE(MİZ)[1]

TEMEL DEMİRER “Uçurtmalar rüzgâr gücü ile değil, o güce karşı koydukları için yükselirler.”[2]   Bertolt Brecht’in, “Ondan beridir ki, umudu var dünyanın,” tümcesi… Ya da Behçet Necatigil’in, “Ya ümitsizsiniz./ Ya da ümit sizsiniz./ Ya çaresizsiniz./ Ya da çare sizsiniz,” dizeleri… Veya Immanuel Kant’ın, “İnsanlar ışığı görmez, ışıkla görür,” saptaması bana hep 30 Mart 1972’nin Kızıldere’si anımsatır… “Yaşattıklarınla anılırsın,” demesi -elbette- boşuna …

...