Temel Demirer

Temel Demirer

19 ARALIK’IN (C)EZAEVLERİ GERÇEĞİ![1]

TEMEL DEMİRER “Bi rêzdarî bi bîr tînin.”[2]   Carl Schmitt’in, “Olağanüstünün olağanlaştı(rıldı)ğı” hâle ilişkin tespitleri,[3] bugünü(müzü)n özetidir sanki. “Bugünü(müzü)” dedim; onu artık Adam Smith’in, ‘Milletlerin Zenginliği”ndeki serbest rekabetçi dönem tarif(ler)iyle[4] kavramak mümkün değil; şimdi V. İ. Lenin ifadesindeki “tekelci”lik evresindeyiz.[5] İki farklı dönemin kavramları da, süreklilik içinde kopuş(lar)la başkalaşıyor;[6] bir siyasi gericiliğe dönüşen kapitalizm “hak-hukuk” retoriğiyle değil; sürdürülemezlik ile betimlenir …

...

KRİZ İLE GELEN(LER)[1]

TEMEL DEMİRER “Hayal gücü doğanın bir gücüdür. Hayal gücü, hayal gücü, hayal gücü! Gerçek hâline dönüştürür. Sürdürür, değiştirir, kurtarır!”[2] Bertolt Brecht’in formülasyonuyla, “İşçi sınıfının insanlığa karşı hiçbir borcu yoktur. İnsanlık ona borçludur,” diyen bir ekole mensubum. İşçi sınıfı mücadelesiyle müsemma “11. Tez”ci praksisi müthiş önemserim. Çünkü devrimci praksis, “İhtilalci bir etkinliktir,” Henri Lefebvre’in de altını çizdiği gibi… Louis Althusser’in, “Kuramsal …

...

USTANIN KADİM DOSTU, YADİGÂRI BALABAN[*]

TEMEL DEMİRER “Derin hakikâtlerin, yazmanın, resim yapmanın sırrı sadeliktir. Hayat sadeliğiyle derindir.”[1]   Edgar Degas’nın ifadesiyle, “Sanat sizin gördüğünüz değil, başkalarının görmesini sağladığınız şey”ken; sanatla uğraşmak için derdiniz, amacınız, hayaliniz olmalı. Bunlar olmadan kimse sanatçı olamaz; resim çizemez, şiir yazamaz, film çekemez, vd’leri… Ya da hayatı bir sanat hâline getirerek sanatçı olunur… Başka türlüsü mümkün değildir; olamaz da… Resim sanatı …

...

DÜNDEN BUGÜNE ŞİLİ’DE NE(LER) OLUYOR?[1]

TEMEL DEMİRER “Ah Şili, uzun taç yaprağı seni!”[2]   Arjantin’in batısında And Dağları ile Büyük Okyanus arasında kalan, kuzeyden güneye 4 bin 300 kilometre boyunca uzanan Şili, Aymara yerlilerinin dilinde “dünyanın bittiği, sona erdiği yer” anlamına geliyor. Dünyanın bugünlerde “Ne olduğu”yla müthiş ilgili olduğu Şili’ye dair, ‘Yeni Çoğunluk/ Nueva Mayoría’ bloğunun Valparaiso’dan milletvekili adayı, ‘Inti Illimani’ kurucularından Komünist Partili Jorge …

...

IŞIĞIN RESMİNİ ÇİZEREK, TARİHİ ZAPT ETMEK[1]

TEMEL DEMİRER “Fotoğraf; bir kalma inadı.”[2]   İnsan, her şeye görmekle başladı. Kolay mı? Görebilmek belki de beş duyunun en anlamlısıydı. Elbette bakmakla görmek arasında, kesin bir fark vardır. John Berger’ın, “Belli bir anı ve onun sonsuzluğunu yakalayan kendiliğinden bir dürtüdür,” notunu düştüğü fotoğraf bir dildir; bir anın sonsuzluğa taşınmasıdır. Önceden öngörülemeyen sonuçları olan garip bir icat olarak nitelendirir John …

...

KRİZ KISKACINDA: YERKÜRE, COĞRAFYAMIZ VE İŞÇİLER[1]

TEMEL DEMİRER “Hayat artık derin değişiklikler istiyor.”[2]   Yerküre de, coğrafyamız da, işçiler de sürdürülemez kapitalist krizin yıkım kıskacında. Albert Camus’nün, “Yaratmaya olanak var mıdır, devrime olanak var mıdır? Bir tek sorudur, bir uygarlığın yeniden doğuşuyla ilgilidir,”[3] uyarısı eşliğinde bunu anlamadan ya da bu gerçeği “es” geçerek bir adım bile atmak mümkün değildir artık. O hâlde Leonardo da Vinci’nin, “Belirsizliği, …

...

EMPERYALİZM ÇAĞINDA BARIŞ SAVAŞ DEMEKTİR, SAVAŞ DA BARIŞ!

TEMEL DEMİRER   “İnsanların kardeşliği ve dayanışma bir gün, savaşın ve yıkımın kanlı çizgilerini ufuktan silecektir.”[1]   III. Büyük Buhranı ile kıvranan kapitalist dünya sistemi, sürdürülemez özellikleriyle müthiş bir tıkanıklık, kriz içinde… Yaşanan açmazın emareleri her gün daha da netleşirken; küresel ölçekte dalgalar hâlinde gelişen kriz yakıcılaşıyor. Kâr oranlarındaki düşüşler ile sermaye birikim sürecinin tökezlemelerin yol açtığı kaybı minimize etmek …

...

BLUES, CAZ, ROCK VE ÖTESİ…[*]

TEMEL DEMİRER “Müzik insanlığın ortak dilidir.”[1]   ‘Blues, Caz, Rock ve Ötesi…’ konusunda okumak/ yazmak; biliyorum kimilerine “nafile” bir şey gibi geliyor. Ancak benim için böyle değil; sadece benim için de değil… Çünkü müzikoloji, tarihsel açıdan köklü bir geçmişi olan birikimdir; kültürel zenginliktir.[2] Unutulmaması, küçümsenmemesi gereken de tam burasıdır. O hâlde blues ile başlayalım…   BLUES   Afro-Amerikan müziğidir. Amerika’nın sahraaltı …

...

EKONOMİK HÂL(İMİZ) Mİ?![*]

TEMEL DEMİRER “Biri size alın teriyle zengin olduğunu söylerse, ona şunu sorun: ‘Kimin alın teriyle’?”[1] George Orwell’ın, “Bir toplum gerçeklerden ne kadar uzaklaşırsa; gerçeği söyleyenlerden o kadar nefret eder,” uyarısı ya da “Ahlâk ve üç kâğıtçılık, terazinin iki ayrı kefesinde yer alır; biri çıkarsa biri iner,” diyen Platon veya “Aldanmanın iki çeşidi vardır, biri doğru olmayana inanmak, diğeri ise doğru …

...

“YDD” EŞİTSİZLİĞİ VE GÖÇ(MENLİK)[*]

TEMEL DEMİRER   “Adını yaşamak koymuşuz ya, kulak asma. Bizimkisi ayak sürümek dünya toprağında.”[1]   “Yeni Dünya Düzen(sizliğ)i” (“YDD”) eşitsizliğinin yol açtığı küresel yıkım, bir felakete dönüşürken bunun karşımıza diktiği verilerden birisi de, müthiş yakıcılığıyla göç(menlik) meselesidir. Kimsenin görmezden gelemeyeceği gibi göçmenlik/ mültecilik olgusu bugün dünyanın en ciddi sorunlarından biriyken; bunun sorumlusu elbette sürdürülemez kapitalizme mündemiç militarizm/ savaş sorunsalıdır. Ancak …

...