Temel Demirer

Temel Demirer

UNUTAMADIĞIM FİLM(LER), YÖNETMEN(LER), OYUNCU(LAR)[*]

TEMEL DEMİRER “Fotoğraf bir gerçek ve sinema bir saniyede 24 kez gerçek.”[1] Sinema veya Yedinci Sanat hikâyesi, Fransız Auguste ve Louis Lumière kardeşlerin, sinematograf aygıtını icadıyla başladı; gölge oyunlarını saymazsak… İlk biletli ve halka açık film gösterimi, 28 Aralık 1895’de Paris Capucines Bulvarı’ndaki Grand Cafe’de, sinematograf’ın mucidi Lumière kardeşler tarafından gerçekleştirildi. Filmde bir trenin gara girişi gösterilmekteydi… İlk filmi çeken …

...

TARIM(IN) HÂL(LER)İ[*]

TEMEL DEMİRER “Doğru soruları sorun, zamanı geldiğinde cevaplar su yüzüne çıkacaktır. Sorular güçlüdür.”[1] Yaşamsal bir kültürdür tarım.[2] Ekolojinin parçası olan insanlar binlerce yıldır tarım kültürünü var ettiler. Ta ki, üreticiler ile tüketicilerin gıda egemenliğini topyekûn yitirdiği; şirketlerin kontrolü ele aldığı; serbest piyasa tahribatının yani sürdürülemez kapitalist ekolojik yıkımın yarattığı tabloya değin… Yerkürede olup bit(mey)enler başka bir yazının konusu; biz coğrafyamıza …

...

HAPİSHANE(LERİN) HÂL(LER)İ[*]

TEMEL DEMİRER “Quis Hic Locus?”[1]   “Tımarhane ve hapishane, tarihte iktidarların sopası olmuştur.” “Modern iktidar çocuğu okulla, hastayı hastaneyle, deliyi tımarhaneyle, askeri orduyla, suçluyu hapishaneyle kuşatarak bireyselleştirmiş, kaydetmiş, sayısal hâle getirmiş, egemen olmuştur.” “Hapishanelerin, fabrikalara, okullara, kışlalara, hastanelere ve bütün bunların da hapishanelere benzemesi şaşırtıcı değil mi?” der ve ekler Michel Foucault: Çünkü “İktidar, öncelikle boyun eğdirilmiş bedenler yaratmayı amaçlar.”[2] …

...

KLASİK MÜZİĞİN FARKLI İKİLİSİ: MOZART İLE STRAUSS[*]

TEMEL DEMİRER “Ne üstün zekâ, ne hayal gücü ne de her ikisi beraber, bir dâhi yapmaya yeter. Sevgi, sevgi, sevgi… İşte bu dehanın ta kendisidir.”[1]   Hakkında Sacha Guitry’e, “Mozart dinlediğiniz zaman, arkasından gelen sessizlik hâlâ Mozart’tır,” dedirten -klasik müziğin piri- Wolfgang Amadeus Mozart ile Alman besteci Richard Strauss için “olması gereken” ile “olan” konusuna değinmek istiyorum… “Neden” mi? Bunu …

...

YERKÜREDE VE COĞRAFYAMIZDA GÖÇ İLE GÖÇMENLİK[*]

TEMEL DEMİRER   “Yarası olmayan, şifacı iyileştirici olamaz çünkü gerçek iyileştirici güç yaranın kendisinden gelir.”[1]   III. Büyük Bunalım ile genişleyerek derinleşen sürdürülemez kapitalist vahşetin öne çıkardığı güncel soru(n)lardan birisi de -yerkürede ile coğrafyamızdaki- göç ve göçmenlik meselesidir. Kapitalist birikim dalı militarist yıkımın devreye soktuğu haksız savaş(lar)la doğrudan ilintili göç/ göçmenlik ülkeden kaçmanın, ülkesiz kalmanın, başka bir ülkede her şeye …

...

AŞIKTI, “GARİP”Tİ, HALK DERVİŞİ NEŞET ERTAŞ[*]

TEMEL DEMİRER “Eksik bırakacağım şiirimi, Onu sen tamamla!”[1]   “Nerede bir türkü söyleyen görürsen korkma yanına otur. Çünkü kötü insanların türküleri yoktur,” derdi; Yaşar Kemal, “Bozkırın tezenesi” diye betimledi Onu. Bozlakları ile ünlüydü; Kırşehirli bir ozandı; bir ekoldü. “Evvelim sen oldun ahirim sensin,” diye haykırmıştı; ‘Zahide’siyle maruftu. “Kendisini Keremler’den, Mecnunlar’dan, Karacoğlanlar’dan, Kamberler’den, Pir Sultanlar’dan süregelen bir aşk kanalının getirisi olarak …

...

ÇOKSESLİ MÜZİĞİN DEVRİMCİ DEHASI BEETHOVEN[*]

TEMEL DEMİRER “Bütün mesele, büyük görünmek değil, gerçekten büyük olmak.”[1] “Asıl müzik, gerçeğin kendisidir,” der ve “Yanlış bir notaya basmak önemsizdir ancak bir parçayı duygusuz çalmak affedilemez,” diye ekler Ludwig van Beethoven… O; klasik müziğin dehasıydı; başlı başına bir âlemdi; IX. Senfoni’yi besteleyip, coşkulu bir şekilde kitlelere hitap eden müzik dehasıydı ve bestelediğinde tamamen sağırdı… Sağırlığı 32 yaşında kendini göstermeye …

...

TARİH(İMİZ)E HAYRANLIKLA, MİNNETLE, SAYGIYLA[1]

TEMEL DEMİRER “Gerçek bir kez uyanır ve asla ölmez.”[2]   Antonio Gramsci’nin, “Eski dünya ölüyor ve yeni dünya doğmak için mücadele ediyor: Şimdi canavarların zamanı,” diye tanımladığı “zor günler”den geçiyoruz. Geçmişte de böylesine tanık olmuştuk; kim bilir, gelecekte de daha ziyadesine taraf olmamız muhtemeldir. Ancak, “Görünen, gerçek olsaydı bilime gerek kalmazdı… Her şeyi sorgulayın… Şiddet, tarihin ebesidir,” diye seslenen Karl …

...

EYGİ VESİLESİYLE -BALIK HAFIZALILAR İÇİN- 50 YIL SONRA “KANLI PAZAR”[*]

TEMEL DEMİRER “Ve tanrıya itaat ettiğimizi sanırken, aslında insanlara itaat ediyoruz.”[1]   Mehmet Şevket Eygi’nin ölümü üzerine Twitter’dan mesaj yayımlayan AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı  Erdoğan, “Ülkemizin yetiştirdiği en önemli mütefekkir ve münevverlerden biri olan Muhterem Mehmed Şevket Eygi Beyefendi’nin vefatını derin bir teessürle öğrendim,”[2] deyip; onu ilk tanıdığı yerin Babıali’deki Bedir Yayınevi olduğu vurgusuyla, “Kalemin yanında en önemli özelliklerinden bir tanesi …

...

SİNEMAMIZIN DERVİŞİ: AYTAÇ ARMAN[*]

TEMEL DEMİRER   “İnsanın kendini fethetmesi zaferlerin en büyüğüdür.”[1]   Gidenlerin, ölüm(süz)lerin arkasından yazmak zordur; hele hele bu bize “her ölüm erkendir” dedirten bir zamansız kayıp yani Aytaç Arman ise… * * * * * Çok da yaşlı sayılmayacak bir yaşta, 69’unda aramızdan ayrıldı ve sinema emekçisiydi Aytaç Arman. Yüreği soldan atan çok, ama çok iyi oyuncuydu. Hayatını onurla sürdüren …

...